د غیر بانکي مالي مؤسسو د څارنې لوی آمریت

غیر بانکي مالي مؤسسې (NBFI) هغه بنسټونه یا ادارې دي چې د بانکونو په څېر مالي خدمتونه وړاندې کوي، خو هره غیر بانکي مالي مؤسسه د خپل کاري ماهیتله مخې توپیر لري او د ټاکل شویو کړنو پر بنسټ د فعالیت ځانګړی جواز لري. غیر بانکي مالي مؤسسې چې اوس مهال په افغانستان کې فعالیت کوي او له د افغانستان بانک څخه یې د فعالیت جوازونه ترلاسه کړي، د صرافۍ له مالي ادارو، د پولي خدمتونو وړاندې کوونکو، برېښنایي پولي خدمتونو او مالي اجارې څخه عبارت دي.

غیر بانکي مالي مؤسسې د کمزوري اقتصادي سکتور په مالي تأمین، د ثابتې اقتصادي پراختیا په زیاتوالي، د پام وړ کاري زمینې په برابرولو، کم عاید لرونکو خلکو ته چې مالي خدمتونو ته لاسرسی نلري، د پور او نورو مالي خدمتونو په وړاندې کولو کې مهمه ونډه لري. په افغانستان کې ډېری شمیر غیر بانکي مالي مؤسسې شتون لري، چې له ډلې یې ۳۲۰۰ د پولي خدمتونو وړاندېکوونکي او د بهرنیو اسعارو تبادله کوونکي دي چې له افغانستان بانک څخه یې د فعالیت جوازونه ترلاسه کړي دي. همدا ډول، په دې ډله کې ۳ د برېښنایي پیسو ادارې او ۱۲ د کوچنۍ پور ورکړې ادارې او د مالي اجارې ادارې دي.

مالي ادارې لکه، صرافۍ او مالي خدمتونه د افغانستان په مالي سکتور کې اوږدمهاله تاریخچه لري او له همدې امله، د افغانستان بانک سټراټیژي د قانون او مقرراتو او نړیوالو معیارونو په پام کې نیولو سره د دې ادارو معیاري کول دي څو د مشتریانو د حقونو د خوندیتوب، د پیسو وینځلو او د ترهګرۍ د تمویل پر وړاندې د مبارزې په ګډون مهم موضوعات په جدي توګه رعایت کړي.

د ۱۳۹۸ مالي کال په وروستیو کې، د غیر بانکي مالي مؤسسو لوی آمریت د مقرراتي او د هېواد د غیر بانکي مالي مؤسسو له سیستم څخه د څارنې په موخه تأسیس شو او د بانکوالۍ د سکتور د کړنو د ودې او ښه والي ترڅنګ، د غیر بانکي مالي مؤسسو لوی آمریت د پام وړ وده او پرمختګ کړی دی.

لیدلوری (Vision)

د غیر بانکي مالي مؤسسو د یو سالم سکتور درلودل چې وکولای شي د بانکي سکتور ترڅنګ مالي سکتور ته وده ورکړي او د هېواد په اقتصادي وده او پراختیا کې د پام وړ ونډه واخلي.

موخې:

د غیر بانکي مالي مؤسسو له سالمو کړنو څخه دوامداره ډاډ ترلاسه کول؛

د غیر بانکي مالي مؤسسو د سکتور لپاره د یو ې مناسبې اډانې جوړول؛

د مالي مؤسسو د غیر قانوني کړنو د مخنیوي لپاره لازمې کړنې؛

د مالي سکتور د مشتریانو خوندیتوب؛

د غیر بانکي مالي مؤسسو په سکتور کې د غیر قانوني امانتونو او د تورو پیسو مخنیوی؛

د څارنیزو او مقرراتي هر اړخیزې آډانېله لارې د پیسو وینځلو او د ترهګرۍ د تمویل د خطر محدودول؛

د مالي سکتور د ودې په موخه په افغانستان کې د مالي ټکنالوژۍ (FinTech) د پراختیا لپاره د یوې مناسبې کړنلارې جوړول.

دندې او مسؤلیتونه:

د غیر بانکي مالي مؤسسو لوی آمریت د ساحې دننه څېړنې او څارنې او له ساحې بهر د شننې او ارزونې سربیره پر غیر بانکي مالي مؤسسو د نغدي جریمو په ګډون اصلاحي او تنفیذي اقدامات چې د بانکي قوانینو، مقرراتو او کړنلارو څخه سرغړونه کوي، تر لاس لاندې نیسي.

اداري جوړښت او دندې:

د غیر بانکي مالي مؤسسو د څارنې د لوی آمریت اوسنی جوړښتي تشکیل له څو بستونو څخه جوړ دی. په دې تشکیل کې یو آمر او د څارنیزې او مقرراتي برخو لپاره مرستیالان شامل دي.

د څارنیزې برخې معاونیت:

دا برخه څلور مدیریتونه لريچې د صرافانو او پولي خدمتونو له مدیریت، د برېښنایي پیسو له ادارو څخه د څارنې مدیریت، د برېښنايي ورکړو د سیستمونو د وړاندې کوونکو ادارو د څارنې مدیریت او د مالي اجارې د خدمتونو د وړاندې کوونکو شرکتونو د څارنې مدیریت څخه عبارت دي. د یادونې وړ ده چې دا مدیریتونه د یادو شرکتونو د ساحې دننه او ساحې بهر د څارنو ټولې چارې سرته رسوي.

د مقرراتي برخې معاونیت:

دا برخه درې مدیریتونه لري، چې د پیسو وینځلو او د ترهګري د تمویل له مدیریت، د غیر بانکي جوازونو د ورکړې مدیریت او د مقرراتو د څېړلو او جوړولو له مدیریت څخه عبارت دي. دا مدیریتونه ټولې مقرراتي، د جوازونو د ورکړې او د پیسو وینځلو او د ترهګري د تمویل پر وړاندې د مبارزې ټولې چارې ترسره کوي.