آمریت عمومی نظارت بانک ها

دراواخرسال۲۰۰۳میلادی بعدازتصویب قانون بانکداری، آمریت نظارت بانک ها که قبلاً آمریت نظارت امورمالی بوده جهت ایفای مسئولیت های مقرراتی دافغانستان بانک ونظارت ازسیستم مالی کشورتأسیس گردید. موازی بارشد وتکامل فعالیتهای سکتوربانکداری،آمریت نظارت امورمالی نیز رشد قابل ملاحظه را طی یک دهه گذشته داشته است. درسال۲۰۰۳ آمریت نظارت امورمالی متشکل از ۱۲ کارمندبودکه به نظارت پیشرفتۀ بانکها بلدیت نداشتند. درسالهای بعدی کوشش نهائی بعمل آمدتاتعدادکارمندان افزایش یابد وکیفیت کاری آنها نیز بهترگردد. یک برنامه استخدام کارمندان جهت ازدیاد تعدادکارمندان نظارت روی دست گرفته شد وتوأم باآن برنامه های آموزشی بشمول آموزشهای آنلاین، برنامه های کارعملی، وتدریس های صنفی هم در داخل و هم درخارج کشور براه انداخته شد. برنامه های آموزشی مذکورعمدتاً روی مسائل نظارت بانکها متمرکز بود که موضوعاتی مانندتحلیل های مالی، تحلیل قرضه دهی، مدیریت سیالیت، قانون ومقررات، مدیریت دارائی/بدهی، ومهارت های کمپیوتر را در برمیگرفت. بین سالهای۲۰۰۳ و  ۲۰۰۸ قانون و مقررات بانکداری تصویب و مر عی الاجراء گردید، مطالبات اساسی برای گزارش دهی بانکی وضع گردید، نظارت های داخل ساحوی سالانه وتحلیل های ربعوار خارج ساحه براه انداخته شد، رهنمود برای پالیسی و طرزالعمل های نظارت داخل ساحه ترتیب وتوأم بابرنامه های آموزشی ارائه گردید.

با توسعه و پشرفته شدن سهولت های بانکی، فعالیت آمریت نظارت امورمالی نیز متناسب به آن وسعت یافته و به منظور بهبود کیفیت کار و سهل سازی روند امورات یومیه؛ معاونیت بانکداری اسلامی بالاثر تصمیم شورای محترم عالی این اداره در سال 1397 به آمریت بانکداری و خدمات مالی اسلامی عرض اندام نموده و همینگونه اخیراً در سال 1398، معاونیت غیر بانکی آمریت نظارت امورمالی به آمریت نظارت از مؤسسات مالی غیر بانکی در ساختار تشکیلاتی بانک ارتقاع یافت.

دیدگاه (Vision):

آمریت عمومی نظارت بانک ها برای داشتن یک چارچوب قانونی و نظارت یک هموافق بامعیارات بین المللی وشیوه های سالم بانکداری باشد، باید نظارت مؤثربالای سیستم مالی افغانستان تعمیل گردد.

هدف:

داشتن یک سیستم مالی سالم و باثبات درافغانستان جائیکه بانکها وسیستم بانکی خدمات  مروجه را مطابق به قانون، مقررات، پالیسیها و طرزالعمل های مناسب وباطرزاداره خوب عرضه نمایند، فعالیتهای بانکداری بطورسالم ومصئون اجراءگردد وامانات مردم مصئون باشد.

وظایف و مسئولیت ها:

بررسی و حصول اطمینان از کارکرد بانکها در مطابقت با قوانین، مقررات، لوایح، متحدالمال ها، پالیسی های مطروحه داخلی و معیاری های قبول شده بین المللی و تطبیق اقدامات تنفیذی و اصلاحی بوده که درچارچوب شاخصه ها و ممیزه های سیستم درجه بندی کیمیل، پشنهادات کمیته بیزلومعیارهای قبول شده بین المللی اندازه گیری وتعیین می‌گردد.

تشکیلات و وظایف:

ساختارتشکیلاتی فعلی آمریت نظارت بانک ها متشکل از 146 بست میباشد. درتشکیل مذکوریک آمرعمومی بادومعاون دربخشهای ذیل در رأس قرار دارند:

۱. معاونیت نظارت عمومی؛

۲. معاونیت بخش خدمات مقرراتی.

معاونیت نظارت عمومی :

این معاونیت بخش های نظارت داخل ساحه، نظارت از تکنالوژی معلوماتی و سیستم وتحلیل وارزیابی خارج ساحه را در برمیگیرد.

الف- بخش داخل ساحه:  این بخش به هفت تیم نظارتی تقسیم گردیده که سه تیم دارای هشت عضویک معاون ویک سرتیم نظارتی و چهار تیم دیگر آن چهار عضو، یک معاون و سرتیم نظارتی میباشد. تیمهای نظارتی مطابق به لایحه وظایف وتقسیم اوقات نظارتی بانکهای کشور را بررسی ونظارت مینمایند و درنتیجه مطابق به چگونگی فعالیت آنها از ۱الی ۵ درجه بندی میگردند. نظارت مذکورتمام بخش های فعالیت بانکی بشمول ارزیابی سرمایه،کیفیت دارائی، مدیریت، عواید، سیالیت، حساسیت در برابر نرخ اسعار ونرخ تکتانه را در برمیگیرد.

ب- بخش تکنالوژی معلوماتی و سیستم: این بخش متشکل از یک مدیر، یک معاون و چهار کارمند بوده که نظارت و بررسی سیستم و تکنالوژی معلوماتی بانکها به این بخش تعلق گرفته و از صحت بودن معاملات انجام شده و گزارش های ارائه شده حصول اطمینان مینمایند.

ج- بخش خارج ساحه:  این بخش متشکل ازبخش تحلیل وارزیابی خارج ساحه وبخش محاسبه و راپور دهی میباشدکه دربخش محاسبه وراپوردهی یک مدیر، یک معاون بخش و چهار عضو شامل میباشد، درین بخش گزارشات مالی بانکهاکه بطورماهوار و ربعوار به دسترس آمریت نظارت بانک ها قرارمیگیرد مرور ومطابق نمونه بانک مرکزی عیارمیگردد. درصورتی که بانکهای تجارتی مطابق به نمونه وساختارمطالبه شده گزارش غلط ارائه نموده باشند طبق مقرره مربوطه جریمه میگردند. بخش تحلیل وارزیابی خارج ساحه متشکل از یک مدیر، یک معاون بخش وهشت عضو میباشد که گزارشات مالی مذکور راتحلیل وارزیابی نموده ازچگونگی فعالیت بانکها به اساس اعداد وارقام ارائه شده به معاونیت نظارت عمومی گزارش میدهند تا در بررسی های بعدی داخل ساحه ازآن استفاده گردد.

معاونیت خدمات مقرراتی:

این معاونیت متشکل ازپنج بخش بوده که قرار ذیل اند:

1. بخش جوازدهی:  دارای یک مدیر، یک معاون بخش وهفت عضومیباشدکه جوازفعالیت را به بانک ها ارائه میکند. وظایف عمده آن شامل جمعآوری وارزیابی اسنادلازم وارزیابی سهمداران بانک ها قبل ازصدورجواز، ارزیابی پلان تجارتی بانکها، پالیسی ها و طرزالعمل های بانکها، تنظیم مصاحبه ومنظوری اعضای عالیرتبه بانکها بشمول هیئت نظار و عامل وکمیته تفتیش و امور دیگر مانند اخذ فیس وکمیشن های مربوطه میباشد.

 2 . بخش نظارت خاص: دارای یک مدیر، یک معاون وهشت عضومیباشدکه پس ازآن که بانکها به اساس نظارت عمومی به درجه ۳ الی ۵ قرار میگیرند، گزارش مذکور توسط این بخش تعقیب گردیده ومطابق به آن اقدامات اصلاحی وتنفیذی را بشمول جریمه های نقدی بالای بانکهای که درتخطی قرارداشته باشند اعمال مینماید. همچنان نظارت های داخل ساحه را در بخش های مشخص جهت پیگیری موضوعات مربوطه انجام میدهد.

 3. بخش مقررات: دارای یک مدیر، یک معاون وچهارعضومیباشدکه دربخش های قانون ومقررات نظارت بانک ها مصروف میباشند.

4  . بخش مبارزه علیه تطهیرپولوتمویل تروریزم:  یک مدیردارای یک معاون بخش و نوه عضومیباشدکه تمامی بانکهارا از بعد تمویل تروریزم و تطهیر پول مورد بررسی و نظارت قرار میدهد.

5  . بخش ثبات مالی: دارای یک مدیر، یک معاون وپنج عضومیباشدکه عمدتاً تطبیق تحلیل های سناریو و تحلیل موارد مرتبط به ثبات مالی سکتور به این بخش تعلق میگیرد.

علاوه بر بخش های فوق، مدیریت اطمینان کیفیت که در ترکیب آن شش عضو، یک معاون و یک مدیر بخش میباشد، تحت اثر آمریت نظارت بانک ها ایجاد گردیده و حصول اطمینان از کیفیت گزارشات تحریر شده مینماید.